Σπάνιο Παγκόσμιο Μνημείο Σύνθεσης Φυσικού και Πολιτιστικού Περιβάλλοντος το Παυλοπέτρι της Ελαφονήσου
Η προϊστορική πόλη βρίσκεται βυθισμένη σε τιρκουάζ θαλάσσια χρώματα - μεταξύ νησίδων - και το νεκροταφείο του φωλιάζει σε τροπικούς αμμόλοφους και σπάνιους κέδρους, μεταξύ μιας σμαραγδένιας θάλασσας, ενός καναλιού και μιας γραφικής και προστατευόμενης λίμνης (Νatura 2000 και Rasmar), στην τροπική παραλία της Πούντας, ανατολικά του καναλιού για το πέρασμα στη Σμιγοπέλαγη Ελαφόνησο, στο σμιλεμένο και πελαγοθώρητο Σίμο και στη νησοστέφανη παραλία της Παναγιάς.
Κατάλοιπα του νεκροταφείου της εποχής του Χαλκού, στην ακτή, φαίνονται στη φωτογραφία.
Το νεκροταφείο στο Παυλοπέτρι επισκέφθηκε το 1806 ο Leake, το 1904 ο πρώτος πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών Φωκίων Νέγρης ανέφερε την ύπαρξη της Βυθισμένης πόλις και κατά την ίδρυση του νέου Συνοικισμού της Ελαφονήσου από τους Μανιάτες, ο Γρηγοράκης ενημέρωσε επίσημα την κυβέρνηση για την ύπαρξη των προϊστορικών καταλοίπων.
Η σπάνια προϊστορική πόλη με οικιστικό σχέδιο (κτίσματα, δρόμους, πλατείες), τοπογραφήθηκε από το Ινστιτούτο της Ωκεανογραφίας του Κέιμπριτζ το 1968.
Το έτος 2009, ξεκίνησαν υποβρύχιες έρευνες με τα πλέον σύγχρονα μέσα από το Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ με υπεύθυνο τον Dr Jon Henderson και με τη συμμετοχή Ελλήνων αρχαιολόγων όπως της κας Γάλλου Χρ. κ.α. (το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Ινστιτούτο Αιγαιακής Προϊστορίας, το Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ και τη Βρετανική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών).
Το Παυλοπέτρι μαζί με τα Κύθηρα έλεγχαν ένα από τα σπουδαιότερα Προϊστορικά περάσματα του τότε Γνωστού Κόσμου.
Προϊστορικό κέντρο του Σμιγοπέλαγου Πολιτισμού του Νότου
Το Παυλοπέτρι συνδυάζει όλες τις πρώτες φάσεις και αποχρώσεις του Ελληνικού Πολιτισμού (Εποχή Χαλκού, Μεσοελλαδικό πολιτισμό, Μινωικό Πολιτισμό, Μυκηναϊκό Πολιτισμό, επιρροές Κυκλαδίτικου Πολιτισμού κ.α.).
Σύμφωνα με τον Άγγλο αρχαιολόγο N.C. Flemming το Παυλοπέτρι χάθηκε μαζί με το περίφημο κράτος της Ατλαντίδας.
Με δεδομένα: α) ότι η Μυκηναϊκή Εποχή καταλαμβάνει την περίοδο 1600-1100 π.Χ. και β) ότι στο Παυλοπέτρι εντοπίστηκαν Μυκηναϊκά κατάλοιπα πολύ πριν από το 1600 π.Χ, οδηγούμαστε στο εκπληκτικό συμπέρασμα, ότι η ολοκλήρωση μιας συστηματικής έρευνας θα προσθέσει νέα εντυπωσιακά στοιχεία και πιθανόν θα αλλάξει τα παγκοσμίως αποδεκτά δεδομένα για το Μυκηναϊκό Πολιτισμό, που ως γνωστόν οδήγησε την Ελλάδα στην κορυφή της Παγκόσμιας πολιτισμικής πυραμίδας.
Ο λαμπρός αυτός πολιτισμός της εποχής του Χαλκού, έθεσε τις βάσεις της κοινωνικής, οικονομικής και οικιστικής οργάνωσης και μεταλαμπαδεύτηκε σε όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου.
Στο Παυλοπέτρι κείται το Αρχαιότερο Βυθισμένο Παλάτι Ηγεμόνων στον κόσμο
Αρκετοί Ηγήτορες του Παυλοπετρίου, που προηγήθηκαν κατά χιλιετίες του Μενέλαου και του Αγαμέμνονα, διοργάνωναν οικονομικές δραστηριότητες με τα Κύθηρα, την Κρήτη, τις Κυκλάδες, την Εύβοια και τις άλλες σημαντικές περιοχές του τότε γνωστού κόσμου.
Ο σπάνιος πολιτισμός του Παυλοπετρίου διήνυσε δυο χιλιετίες και το τέλος του σημαδεύτηκε από βιβλικές καταστροφές.
Δρ. Μέντης Κων/νος του Σπ.
Συγγραφέας, Πανεπιστημιακός, Ιστορικός Ερευνητής
Πρόεδρος του Πρ. Δ. Σ. ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΕΛΑΦΟΝΗΣΟΥ
